Nghẹt mũi và thở bằng miệng kéo dài

Nghẹt mũi vài ngày khi cảm là chuyện thường. Nghẹt mũi kéo dài lại là chuyện khác.

Nghẹt một bên kéo dài — dấu hiệu cần chú ý

Đây là điểm đáng chú ý nhất.

Cần đi khám tai mũi họng nếu

• Nghẹt chỉ một bên liên tục nhiều tuần.
• Dịch mũi có máu.
• Chảy máu mũi tái phát cùng một bên.
• Kèm ù tai, nghe kém một bên.
• Nổi hạch cổ.
• Đau đầu, đau vùng mặt một bên.
• Nhìn đôi, sưng quanh mắt.
• Tê vùng mặt.

Đừng cho là chuyện vặt khi nghẹt một bên kéo dài.

Các nguyên nhân nghẹt mũi kéo dài

• Viêm mũi dị ứng — kèm hắt hơi, ngứa mũi, nước mũi trong.
• Viêm xoang mạn — kèm dịch đặc, đau vùng mặt, giảm khứu giác.
• Lệch vách ngăn — nghẹt một bên cố định nhiều năm.
• Polyp mũi — nghẹt tăng dần, mất khứu giác.
• Dùng thuốc xịt co mạch dài ngày — nghẹt trở lại nặng hơn mỗi khi ngưng.
• Quá phát cuốn mũi.
• Ở trẻ: VA quá phát — kèm ngủ ngáy, thở miệng.
• Ở trẻ: dị vật trong mũi — nghẹt một bên kèm dịch hôi.
• Không khí khô, ô nhiễm.

Vòng lặp thuốc xịt co mạch

Đây là nguyên nhân rất phổ biến và hay bị bỏ sót.

• Thuốc xịt co mạch giúp thông mũi rất nhanh.
• Nhưng dùng liên tục nhiều ngày có thể làm mũi nghẹt trở lại nặng hơn mỗi khi thuốc hết tác dụng.
• Người bệnh lại xịt thêm.
• Dần dần phải xịt nhiều lần mỗi ngày mới thở được.

Nếu thấy mình phải xịt mũi nhiều lần mỗi ngày trong nhiều tuần — cần đi khám, đừng tự ngưng đột ngột.

Thở bằng miệng kéo dài

Đây là hậu quả của nghẹt mũi mà nhiều người xem nhẹ.

Ảnh hưởng

• Khô miệng, khô họng.
• Hôi miệng.
• Tăng nguy cơ sâu răng và bệnh lợi.
• Giấc ngủ kém chất lượng.
• Đau họng buổi sáng.
• Ở trẻ: có thể ảnh hưởng tới sự phát triển vùng hàm mặt.

Ở trẻ em — nhóm cần đặc biệt để ý

Các dấu hiệu nên đi khám

• Ngủ ngáy to, đều đặn.
• Thở bằng miệng khi ngủ, miệng há.
• Có những khoảng ngừng thở khi ngủ.
• Ngủ không yên, trở mình nhiều, tư thế ngủ bất thường.
• Đái dầm trở lại sau khi đã hết.
• Buồn ngủ ban ngày, khó tập trung, học sa sút.
• Hiếu động quá mức.
• Chậm lớn.
• Viêm tai giữa tái đi tái lại.
• Giọng mũi.

Đây là nhóm dấu hiệu có thể ảnh hưởng tới học tập và phát triển của trẻ — nên đi khám thay vì cho là bình thường.

Nghẹt một bên kèm dịch hôi ở trẻ

Cần nghĩ tới dị vật trong mũi — trẻ nhỏ hay nhét hạt, giấy, đồ chơi nhỏ vào mũi.

Không tự móc ra — đưa đi khám.

Mất khứu giác

Nên đi khám nếu

• Mất khứu giác kéo dài.
• Giảm dần theo thời gian.
• Kèm nghẹt mũi kéo dài, polyp.
• Sau chấn thương đầu.
• Mất khứu giác một bên.

Vì sao quan trọng

• Ảnh hưởng khẩu vị, ăn uống kém ngon.
• Giảm khả năng nhận biết nguy hiểm — khói, khí gas, thức ăn hỏng.
• Ảnh hưởng chất lượng sống nhiều hơn người ta nghĩ.

Nhà có người mất khứu giác nên lắp thiết bị báo khói và báo rò khí gas.

Các biện pháp tại nhà

• Rửa mũi bằng nước muối sinh lý — biện pháp an toàn và hiệu quả nhất.
• Xông hơi ấm.
• Giữ ẩm không khí, đặt chậu nước trong phòng điều hoà.
• Nằm gối cao.
• Uống đủ nước.
• Tránh khói thuốc, bụi, mùi nồng.
• Xử lý môi trường nếu nghi dị ứng — giặt ga gối nước nóng, hút bụi thường xuyên.
• Không tự dùng thuốc xịt co mạch dài ngày.
• Không nhỏ các dung dịch tự chế vào mũi.

Khi nào cần đi khám

• Nghẹt kéo dài quá mười ngày không đỡ.
• Nghẹt một bên liên tục nhiều tuần.
• Dịch mũi có máu.
• Mất khứu giác kéo dài.
• Phải dùng thuốc xịt mũi liên tục.
• Đau vùng mặt, đau đầu.
• Thở bằng miệng kéo dài.
• Trẻ ngủ ngáy, thở miệng, có khoảng ngừng thở.
• Viêm xoang, viêm tai tái đi tái lại.
• Nổi hạch cổ.

Đi ngay nếu

• Sưng đỏ quanh mắt, mắt lồi, nhìn đôi.
• Đau đầu dữ dội kèm sốt cao.
• Trẻ nhỏ thở khó, bỏ bú.

Điều đáng nhớ

Ba ý:

1. Nghẹt một bên kéo dài nhiều tuần là lý do đi khám — đừng cho là chuyện vặt.
2. Trẻ ngủ ngáy và thở miệng nên được đi khám — có thể ảnh hưởng học tập và phát triển.
3. Phải xịt mũi nhiều lần mỗi ngày trong nhiều tuần là dấu hiệu cần đi khám, đừng tự ngưng đột ngột.

Câu hỏi thường gặp